Түүний бага нас Сүхбаатар аймагт өнгөрчээ. Тэрбээр өөрийн ярилцлагадаа багадаа хөдөлгөөнтэй, сахилгагүй хүүхэд байсан тухайгаа дурдсан байдаг. Харин таеквондогийн спортоор хичээллэж эхэлснээр амьдралынх нь хандлага өөрчлөгдөж, спорт хүнийг хүмүүжүүлж, төлөвшүүлдэг гэдгийг өөрийн биеэр мэдэрсэн байна.

Анхны дасгалжуулагч Н.Нэргүйгийн удирдлага дор бэлтгэлээ үргэлжлүүлж, олон улсын таеквондогоор зургаан жил хичээллэсний дараа 2015 оноос пара таеквондогийн төрөлд хүч сорих болжээ. Түүний хувьд спорт зөвхөн өрсөлдөх талбар байгаагүй. Харин өөртөө зорилго тавьж, түүнийхээ төлөө тууштай хөдөлмөрлөх итгэлийг өгсөн орчин байв. Г.Болор-Эрдэнэ нэг ярилцлагадаа таеквондо өөрийг нь урам зориг, хүсэл мөрөөдөл, тэмүүлэлтэй болгосон тухай ярьсан байдаг. 

Өндөр түвшний спортод амжилт гаргана гэдэг нэг удаагийн ялалтын хэрэг биш. Харин бэлтгэл сургуулилалт, сахилга бат, сэтгэл зүйн бэлтгэл, өрсөлдөгчөө судлах ухаан гээд олон хүчин зүйлийн нэгдэл юм. Тэр дундаа таеквондо шиг хором бүрд шийдвэр гаргаж, өчүүхэн боломжийг ч оноо болгон хувиргах шаардлагатай спортод тамирчны төвлөрөл, тактикийн мэдрэмж онцгой чухал. Г.Болор-Эрдэнэ Парисын паралимпын наадмаас мөнгөн медаль хүртсэн амжилтаараа дэлхийн хэмжээний өрсөлдөөнд хүчтэй өрсөлдөх чадвартайгаа хэдийнэ харуулсан. Харин энэ удаа тивийн дэвжээнд тэр амжилтаа ахиулж, алтан медаль хүртсэн нь түүний спортын замналын онцлох хуудсуудын нэг боллоо. Паралимпын мөнгөн медаль бол тамирчны ур чадвар, хөдөлмөрийн томоохон илэрхийлэл. Харин түүний дараа Азийн наадамд түрүүлсэн нь амжилтаа хадгалахын зэрэгцээ шинэ зорилго өөд тэмүүлж буйн илрэл юм. Өмнөх амжилтдаа сэтгэл ханалгүй, дараагийн сорилтод өөрийгөө бэлтгэх нь шилдэг тамирчдыг бусдаас ялгаруулдаг чанар билээ. 

Г.Болор-Эрдэнэ пара таеквондогийн эрэгтэйчүүдийн К44 ангиллын -63 кг-ын жинд өрсөлдсөн юм. Аваргын төлөөх замнал нь амар байгаагүй. Тэрбээр эхлээд Казахстаны Айбек Жумангалиг ялж, улмаар хагас шигшээд Ираны Саейд Садегианпурыг буулган авснаар финалд шалгарсан юм. Ийнхүү аваргын төлөөх тулаанд Узбекистаны Кудратжон Хайдаровтай учраа таарсан Г.Болор-Эрдэнэ өрсөлдөгчөө 2:1-ий харьцаатай ялсан юм. Тэрбээр өмнө бидэнд өгсөн ярилцлагадаа “Би дэвжээнд гарахаасаа өмнө тайван байж, анхаарлаа төвлөрүүлэхийг илүүд үздэг. Бэлтгэлийнхээ үр дүнг гаргах ёстой гэсэн сэтгэл зүйтэй байдаг. Би ямар тэмцээндээ өрсөлдөх гэж байгаагаасаа шалтгаалаад бэлтгэлээ тааруулдаг. Ер нь өдөрт дунджаар 2-3 бэлтгэл хийж байна. Жирийн үед ойрын зорилгоо хардаг. Шигшээ багийн ах нараасаа үргэлж суралцдаг. Тэмүүжин, Түмэнбаяр, Шинэбаяр гээд ах нар бий. Ах нарынхаа уужуу байдлыг хараад амар амгаланг мэдэрдэг. Хүн ийм зантай, тайван байх ёстой гэдгийг суралцдаг. Тэмүүжин ах “Рио-2014” олимпод амжилттай оролцсон. Түмэнбаяр ах гэхэд бэлтгэлийг яс хийдэг их хариуцлагатай. Хүн ингэж хөдөлмөрлөх ёстой гэдгийг олж хардаг” тухайгаа хэлж байсан. Тиймдээ ийнхүү пара таеквондогийн дэвжээнд Монголын төрийн далбааг өндөрт өргөж, эх орныхоо медалийн буухианд алтан өнгө нэмэв.   

Спортын амжилт хувь хүний хөдөлмөрөөс эхэлдэг ч түүний үнэ цэн олон хүнд хүрч байж улам тодордог. Тив, дэлхийн тэмцээнд түрүүлсэн тамирчин эх орныхоо нэрийг дуурсгахаас гадна дараагийн үеийнхэнд зорилго тавих, түүндээ тууштай хүрэхийн үлгэр дуурайл болдог. 

Пара спортын тамирчдын медаль бүр өөрийн гэсэн түүхтэй. Мөнгөн медаль нь дараагийн зорилгын эхлэл болж, алтан медаль нь хөдөлмөрийн үнэ цэнийг баталдаг. Харин жинхэнэ амжилт гэдэг тэнд хүрээд зогсох бус, цаашид ч өөрийгөө сорих зориг юм. Г.Болор-Эрдэнийн тивийн аваргын алтан медаль энэ замналынх нь нэгэн тод хуудас болон үлдэж, Монголын пара спортын бахархлын нэг хэсэг болон бичигдлээ. Тиймдээ ч ирэх “Лос-Анжелес-2028” паралимпын наадамд өмнөх ярилцлагынхаа алтан медаль хүртэх хүслээ гүйцээх буй биз ээ. 

Монгол Улсаа төлөөлөн нийт 45 тамирчин арлын орныг зорьсон. Тэгвэл өчигдөр/2026.10.19/ наадмын албан ёсны эхний өдөр баг тамирчид нэг алт, нэг мөнгө, нэг хүрэл медаль хүртлээ.

Тодруулбал, пара жүдогийн эмэгтэйчүүдийн -52 кг-ын жинд Т.Сувд-Эрдэнэ мөнгөн медаль. Өдгөө 24 настай тэрбээр эхний тойрогтоо Индонезийн Новиа Ларассатиг, хагас шигшээд Казахстаны Тлеккабыл Альфияаг тус тус ялж, мөнгөн медалийн болзол хангажээ. Харамсалтай нь, финалд Японы Шизүка Хангаид дийлдсэн аж.

Харин пара таеквондогийн -52 кг-ын жинд Хөдөлмөрийн баатар, Парисын паралимпын аварга У.Сүрэнжав таамаг ёсоор түрүүллээ. Өдгөө 26 настай тэрбээр эхний шатандаа Индонезийн Риа Юлиантиг, хагас шигшээд Хятадын Шао Чианыг улмаар финалд Узбекистаны Умида Мамараджабоваг тус тус ялжээ. Түүний Ази төдийгүй дэлхийн дэвжээнд буулган авна гэдэг хэцүү даалгавар болсон бололтой.

Тэгвэл пара таеквондогийн төрөлд Х.Темирбек хүрэл медаль хүртсэн. 24 настай залуугийн хувьд эхний шатандаа Ираны Мохаммадтаха Хассанпурт ялагдсан ч дагах тулаандаа Афганистаны Али Сажад Хамразыг ялж, хүрэл медалийн төлөө Японы Мицүяа Танакаг ялжээ.

Холбооны мөрдөх товчоо хэргийг илрүүлэхийн тулд удаан хугацаанд ажилласан гэдгийг дурдлаа. Мөрдлөг шалгалт, ажиллагааны дүнд хууль бус мөрийтэй тоглоом, бооцоо зохион байгуулж мөнгө угааж, луйвар хийсэн 34 хүний нэрийг зарласан байна. Ажиллагааг АНУ-ын 50 мужийн 11-т нь явуулжээ.

Уг гэмт хэрэгт мафийн бүлгийн гишүүдээс гадна Америкийн Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбоо NBA-ын тамирчин, дасгалжуулагч холбогдсон байна. Майами Хит багийн тамирчин Терри Розьер, Портланд Трэйл Блэйзерсийн дасгалжуулагч Чонси Биллапс нар Холбооны мөрдөх товчооны мөрдөгчдийн хэдэн жилийн турш мөрдлөг шалгалт хийсэн гэмт хэрэгт буруутгагдаж байна.

Энэ жил 31 настай сагсанбөмбөгчин Розьер хууль бус бооцоо зохион байгуулсан NBA-ийн бусад таван тамирчны хамт баривчлагдсан байна. Харин 2021 оноос хойш Портланд Трэйл Блейзерс багтай ажиллаж байгаа Биллапс хууль бус мөрийтэй тоглоомын хэргээр баригдсан мафийн гишүүд, зодог тайлсан тамирчид гээд гэм буруутайд тооцогдсон 30 гаруй хүнийг нэг болжээ.

Прокуроруудын хэлж байгаагаар энэ хэрэгт Нью-Йоркод байдаг гэмт хэргийн таван том бүлэглэлийн дөрөв нь холбогдсон байна.

Гэмт хэрэгтнүүд хууль бус мөрийтэй тоглоом зохион байгуулахдаа харааны тусгай контакт линз, нүдний шил, тусгай төхөөрөмжөөр нэвт харагддаг ширээ зэргийг ашиглаж тусгай тэмдэглэгээтэй хөзөр, тоглогчийн мэдээллийг авч байсныг тогтоожээ.

Уг мэдэгдлийн дараа Америкийн Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбоо Розьер болон Биллапс нарыг нэн даруй холбооны бүрэлдэхүүнээс гаргасан байна. Холбооны зүгээс “бид Холбооны мөрдөх товчооны мэдэгдлийг маш нухацтайгаар хүлээж авсан бөгөөд аливаа тэмцээн уралдааны үнэнч шударга байдал бидний тэргүүн зорилт байх болно” гэж мэдэгджээ.

Одоогоор Розьерын өмгөөлөгч Холбооны мөрдөх товчоо болон бусад прокуроруудын тулгаж байгаа хэрэгт ямар ч холбоо хамааралгүй гэж мэдэгдээд байна. Тэр мөрийтэй тоглоом зохион байгуулагч биш бөгөөд үүний эсрэг тэмцэхээсээ айхгүй байгаа гэжээ.

Хэрэгт холбогдон баривчлагдаад байгаа этгээдүүдийн шүүх хурал орон нутгийн цагаар пүрэв гарагийн орой эхэлжээ.

Тэмцээнд Монгол Улсаа төлөөлөн Дотоод хэргийн их сургуулийн Биеийн тамир, албаны бэлтгэлийн институтийн ахлах багш, дэд хурандаа Х.Оналбек дасгалжуулагчтай 11 тамирчин оролцсон байна. 

Баг тамирчид тус тэмцээний өөрийгөө хамгаалах болон тулааны төрлөөс  2 алт, 4 мөнгө, 7 хүрэл нийт 13 медалийг хүртсэн амжилтыг үзүүлсэн юм. 

85 кг-д Б.Мягмар мөнгө

-100 кг-д Э.Ганболд алт

-115 кг-д Н.Ганзориг мөнгө

+115 кг-д Х.Наранбаяр хүрэл

Үнэмлэхүй жинд Ц.Мэндсайхан хүрэл

Эрэгтэй багийн барилдаанд хүрэл медаль.

Эмэгтэй:

Үнэмлэхүй жинд Т.Наранчимэг хүрэл

Эмэгтэй багийн барилдаан хүрэл медаль хүртсэн байна.

Дэлхийн чансааны оноо олгох энэхүү тэмцээнд 28 орны 236 бөх эрэгтэй, эмэгтэй тус бүр долоон жинд өрсөлдсөн юм. Японы жүдочид 6 алт, нийт 12 медаль хүртэж, багийн дүнгээр тэргүүллээ. Харин тэмцээнийг зохион байгуулагч Монголын жүдочид 3 алт, нийт 11 медаль хүртэж, багийн дүнгээр аман хүзүүдэв. IJF-ийн нэр дээр барилдаж буй Оросын жүдочид 10 медаль хүртсэн амжилтаар гуравт жагслаа. Нийт 16 улс медаль хүртсэн байна.

ЭРЭГТЭЙ

60 кг:

1.Хирото Ширакане (Япон)

2.Хаяато Кондо (Япон)

3.Бямбасүрэнгийн Сүхбат (Монгол)

3. Изнаур Сааев (IJF)

66 кг:

1.Абдурахим Нутфуллоев (Узбекистан)

2.Денис Виеру (Молдав)

3.Баттогтохын Эрхэмбаяр (Монгол)

3.Жи Хюк Ян (БНСУ)

73 кг:

1.Одгэрэлийн Уранбаяр (Монгол)

2.Ахмадзод Масуди (Тажикистан)

3.Лавжаргалын Анхзаяа (Монгол)

3.Юүдай Танака (Япон)

81 кг:

1.Юүхэй Оино (Япон)

2.Гажимурад Омаров (АНЭУ)

3.Адам Цечоев (IJF)

3.Аскерби Гербеков (Бахрейн)

90 кг:

1.Рикү Окада (Япон)

2.Умар Бозоров (Узбекистан)

3.Израпил Сагаипов (Бахрейн)

3.Ихван Эдилсултанов (IJF)

-100 кг:

1.Антон Савицки (Украин)

2.Зомбор Вег (Унгар)

3.Николос Шеразадишвили (Испани)

3.Саид Садрудинов (Бахрейн)

+100 кг:

1.Батхуягийн Гончигсүрэн (Монгол)

2.Артём Золотухин (IJF)

3.Денис Бачаев (IJF)

3.Дайго Кагава (Япон)

ЭМЭГТЭЙ

48 кг:

1.Мицүки Кондо (Япон)

2.Марина Воробева (IJF)

3.Алтаншагайн Мишээл (Монгол)

3.Сабина Гилязова (IJF)

52 кг:

1.Кокоро Фүжиширо (Япон)

2.Мягмарсүрэнгийн Нандин-Эрдэнэ (Монгол)

3.Глафира Борисова (IJF)

3.Юү Хон Яао (БНХАУ)

57 кг:

1.Ксения Галицкая (IJF)

2.Ана Виктория Пулиц (Хорват)

3.Лхагвасүрэнгийн Сосорбарам (Монгол)

3.Мэгүми Фүчида (Япон)

63 кг:

1.Болдын Ганхайч (Монгол)

2.Кирари Ямагүчи (Япон)

3.Нина Шимич (Хорват)

3.Гаэтанэ Дебер (Франц)

70 кг:

1.Утана Терада (Япон)

2.Лу Лиү (БНХАУ)

3.Дарханбатбаярын Есүй (Монгол)

3.Юүн Гюн Фен (БНХАУ)

-78 кг:

1.Патрисиа Сампайо (Португал)

2.Мами Үмэки (Япон)

3.Александра Бабинцева (IJF)

3.Пен Юү Шиао (БНХАУ)

+78 кг

1.Леа Фонтэйн (Франц)

2.Жинесинуэр Аяиман (БНХАУ)

3.Дамбадаржаагийн Номинзул (Монгол)

3.Хелена Вукович (Хорват)